berryvanosch.net

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home

Geodesia, november 2001

De gemeenten en internet.
Geo-informatie op het web? ... een quickscan.



Omdat dit een themanummer is over Gemeenten, is een onderwerp voor deze 'van het web'-bijdrage snel gevonden: wat dóen gemeenten eigenlijk op Internet? En nog specifieker: hoe het zit met de elektronische kennismaking of zelfs de verspreiding van gemeentelijke vastgoedinformatie en andere geo-activiteiten naar de burger…

fig. 1: webdammertje: een logo dat een gemeente kan afbeelden om haar plaats op de ranglijst van de stedenmonitor aan te geven.

 

 

Tsja … hoe pak je dat aan? Een quickscan suggereert iets kort en krachtigs, maar er zijn tenslotte wel een kleine vijfhonderd gemeenten. Ze allemaal bezoeken, bekijken en ook nog evalueren is natuurlijk een schier onmogelijke opgave.

Eerst op macro-niveau…

Geholpen door de links op onze eigen Geodesia-website zit je al snel op meta-niveau via doorklikken naar www.gemeenteweb.nl/show, hét gemeente-portaal op Internet. GemeenteWeb is oorspronkelijk een initiatief van 25 grotere gemeenten en is naar eigen zeggen hard op weg om hét Internetbedrijf voor de (lokale) overheid te worden. Kort gezegd helpen zij gemeenten het Internet op en door lid te worden van het zogenaamde E-collectief laten ze gemeenten zien hoe ze hun website verder kunnen ontwikkelen. Daarnaast is er een initiatief als de digitale Stadspoort WebDam (www.webdam.nl/show) met WebDam Sitemanager om websites te leren bouwen en de Webdam Stedenmonitor waarmee een methode is ontwikkeld voor het op kwaliteit en actualiteit beoordelen van gemeentelijke websites. Leden kunnen hun stem uitbrengen en WebDam geeft naast punten ook verbetervoorstellen. Elke twee maanden wordt er een top-50 lijst uitgebracht van websites met het hoogst aantal punten (zie fig 1). Er zijn in totaal 580 websites beoordeeld. Kennelijk bestaan er op dit moment - de peildatum is juni 2001 -- ca. 300 officiële gemeentelijke websites. Eind 2002 moet dat aantal op 500 zijn gekomen als het aan Minister van Boxtel ligt.

fig. 2: de kaart van Hoogeveen.

 

Een ding bevreemd me echter: de VNG lijkt in dit alles wat minder actief. Ze zijn natuurlijk wel op het net vertegenwoordigd: www.vng.nl. Maar behalve een nogal 'weggestopte' link schijnt er geen connectie te bestaan met het GemeenteWeb initiatief. Toch vond ik nog een initiatief van de VNG: www.egemeente.nl.
Overigens heeft dit alles ook niets te maken met GemNet (www.gemnet.nl): dat is het gemeentelijke intranet, alhoewel je via www.gemnet.nl/digov/digstad.htm wel een overzicht krijgt welke gemeenten op internet zijn. En een vrijwel volledig overzicht met links naar Digitale Steden kun je krijgen bij digitale-steden.boogolinks.nl/, een soort startpagina.

Dit even ter inleiding. Met de genoemde adressen heb je in ieder geval een ingang naar vrijwel alle gemeentelijke websites. Een eerste conclusie mag zijn dat gemeenten zich als collectief in ieder geval aardig roeren op Internet.

Maar hoe zit het nu met hun eigen elektronische geo-activiteiten? Dat is minder snel gevonden, moet ik constateren…
Dit wordt nog eens bevestigd op www.cram.nl/cram/ieni/940207.htm, waar je een uitvoerig artikel tegenkomt van de hand van Ad Graafland (vroeger werkzaam bij de TU-Delft) met de titel "Geo-informatie in gemeenten, een grote belofte?". Daar lees ik in de conclusie uit zijn onderzoek bij 428 gemeenten, dat de invoering van GI-systemen bij gemeenten te traag gaat… dus dan zal ontsluiting via internet nog wel trager gaan. Ik vraag me af wat de actualiteit van het artikel is, een datum staat er niet bij.

fig. 3: adreszoeken in Amsterdam / de glazen stad.

 

 

Dan een wat zakelijker ingestoken initiatief, DataLand (www.dataland.gemnet.nl), dat is opgezet door 19 grotere gemeenten met het doel "het realiseren van een landelijke voorziening die leidt tot het breder toegankelijk maken van gegevens uit het informatiedomein van de gemeenten voor de publieke en private markt". In hun nieuwsbrief staat dat VNG dit initiatief ondersteunt en dat Bridgis de eerste afnemer van DataLand is. Inmiddels doen meer dan 100 gemeenten mee. Kortom, dat gaat de goede kant op…

 

… en dan op micro-niveau

 

Wat is er nu bij individuele gemeenten zelf te vinden aan geoinformatie en hoe staat het bijvoorbeeld in dit verband met de ontwikkeling van Overheidsloket 2000? Het kiezen van de juiste zoeksleutels is daarbij niet eenvoudig. Na wat proberen krijg je wel enorm veel 'hits'… ik moet noodgedwongen keuzes maken. In zijn algemeenheid valt te constateren dat veel gemeenten heel wat informatie rond gemeentebeleid en -ontwikkeling (en daarmee dus ook 'over' geo-informatie) via het openbare Internet bij hun burgers willen brengen. Soms biedt men zelfs de mogelijkheid om bepaalde raadstukken te downloaden. Nee, voor een groeiend aantal gemeenten hoef je zeker niet elke raadsvergadering meer bij te wonen om op detailniveau geïnformeerd te worden over het wel en wee in de gemeente. Een PC en een internetverbinding zijn genoeg…

fig. 4: kadastrale gegevens opvragen via het loket in Enschede.

 

Nu dan maar een aantal adressen, overigens in volstrekt willekeurige volgorde.

Een aardige in kartografisch opzicht is Hoogeveen (www.kaarthoogeveen.nl/html/frames.html), die een technisch goed verzorgde kaartingang heeft ontwikkeld om straten en adressen te vinden (fig. 2).

Geodan (www.geodan.nl/nl/product/nladm/) is een bekende particuliere onderneming, die zich ook nadrukkelijk bezighoudt met gemeentelijke informatie. Al sinds 10 jaar wordt een gemeentegrenskaart bijgehouden met de gevolgen van herindelingen en grenswijzigingen.

Op deze pagina van de gemeente Amsterdam (www.amsterdam.nl/kaart/kaart.html) kan een bepaalde locatie worden opgevraagd via zoeken op adres (straatnaam en huisnummer) of op organisatie. Vervolgens stelt de webserver een kaart samen en stuurt deze naar de gebruiker.
Verder wil Amsterdam de kansen van Internet optimaal benutten, de dienstverlening verbeteren en het bestuur transparant maken. Daarvoor is het actieprogramma 'Op weg naar de Glazen Stad' (www.glazenstad.amsterdam.nl) in het leven geroepen (fig 3).

De gemeente Enschede timmert al enige tijd aan de weg met een omvangrijk dienstenpakket via hun Digitaal Loket (www.loket.enschede.nl/start.asp). Een van de services (binnen de productenlijst) is het gratis verstrekken van kadastrale gegevens. Geef een adres op en wijs een perceel op de kaart aan en voila… Voordat de kaart- en administratieve informatie volledig op je scherm verschijnt moet je vaak wel even geduld hebben (fig. 4).

fig. 5: panorama-blik over Apeldoorn.

 

 

Ik lees in een artikel, ergens op het Net, dat Nijmegen sinds maart in het kader van het Overheidsloket 2000 als pilotgemeente een Loket Bouwen en Wonen heeft gemaakt voor uitwisseling van informatie tussen klant en front-office en front-office en back-office. Deze "digitale cockpit" was helaas niet via de Nijmeegse website te bereiken…

In Apeldoorn (www.apeldoorn.nl kun je on-line de WOZ-waarde van je huis opvragen, als je tenminste je sofi-nummer bij de hand hebt (en in Apeldoorn woont, uiteraard…). Verder vind je op deze goed verzorgde website na even zoeken ook kaarten en luchtfoto's. Leuk zijn de panoramafoto's (zie fig 5). Een snelle verbinding is dan wel een vereiste.

Epe wil ik toch even speciaal vermelden vanwege de originele naamgeving van de website. Deze gemeente verstopt zich keurig achter een naam waarbij wij in onze wereld iets heel anders zouden verwachten. Bij www.geo.nl vraag je je natuurlijk onmiddellijk af welke vakbroeder of vakorganisatie is er in geslaagd zo'n handige domeinnaam geregistreerd te krijgen? Niets is echter minder waar: het is simpelweg een afkorting van de Gemeente Epe Online. Tijdens de MKZ-crisis eerder dit jaar was deze site blijkbaar een bron van informatie voor de driehoek Zwolle - Deventer - Apeldoorn.

fig. 6: fragment luchtfoto binnenstad Zwolle.

 

Zwolle laat zich in ieder geval fraai van boven zien met luchtfoto's van de binnenstad (fig. 6). Het is even lastig om er te komen, Kijk via www.zwolle.nl en klik op 'adressen en telefoonnummers', vervolgens op 'beelden van Zwolle' om uiteindelijk luchtfoto's centrum aan te klikken. Rechtstreeks schijnt ook te kunnen maar is lastiger intikken: www.zwolle.nl/cms/cms.nsf/AllByUNID/D3DB4B30EDF7BF0841256AC600597829.

In de gemeente Diemen (www.diemen.org/Route/00start.htm) kun je virtueel een fietstocht maken door de gemeente. Via foto's wordt je op je route begeleid. Volgens de hitcounter is er nog niet veel animo, ik was bezoeker nummer 110…, maar misschien heeft het inmiddels storm gelopen?

De gemeente Best heeft het maar wat druk met zijn spoorwegperikelen (www.best-online.nl/index.htm). Ik herinner me nog het oude grapje in de intercity naar Eindhoven: "Deze trein stopt niet te Best". Tegenwoordig klopt dat in elke betekenis! Ook Best doet overigens zijn best mee met het tonen van bewegende beelden: panoramafoto's worden wel een trend bij gemeenten, geloof ik…

fig. 7: virtuele stadswandeling door Rotterdam.

 

In Rotterdam maak je geen fietstocht maar een stadswandeling (www.rotterdam.nl/stadswandelingen/ nederlands/index.html) met een plattegrond en veel foto's (fig 7). Een snelle internetverbinding is voor deze gemeente wel vereist (de grootste havenstad ter wereld gebruikt natuurlijk wel flash). Rotterdam heeft ook een zoekmogelijkheid voor al zijn websites. De term "geo-informatie" levert echter geen hits op, 'vastgoedinformatie' gelukkig wel. Op een zondag even kijken bij onze collega's ging helaas niet: ze waren ook virtueel dicht (www.gw.rotterdam.nl/diensten/landmeten/info.html). Op een normale werkdag nog even gekeken en ja hoor… ze zijn open en laten met een heldere brochure zien (inclusief voorbeelden van GBK en luchtfoto's) wat je bij hen na een fysiek bezoek kunt krijgen.

Tot slot een plaats achter in het alfabet, de website van Wageningen (www.wageningen.interstad.nl/). Deze maakt ook een uitstekend verzorgde indruk. Kijk maar eens bij plattegrond, waar je kunt inzoomen van klein- naar grootschalig, op specifieke symbolen op de kaart kunt klikken voor een foto, of via een straatnamenregister foto's kunt oproepen. Uiteraard ook hier de mogelijkheid panoramafoto's te bekijken, met als extra dat je in het fotobeeld van de ene (via hotspots) naar de volgende kunt springen.

Deze meeste links vond ik allemaal door of via zoekmachines (een aanrader is nogmaals www.google.com), met zoekargumenten als "gemeente +geo-informatie". Toch blijf ik het gevoel houden dat ik nog zoveel interessants over de gemeentelijke inspanningen niet heb gevonden. Maar dat is helaas het onvermijdelijke gevolg van de overdaad op Internet.
Neem bijvoorbeeld het fenomeen "Digitale Stad", daarachter zitten weer enorm veel andere websites, waarvan het noemen ervan op deze plaats onbegonnen werk is. Ik raad u aan zelf maar eens op speurtocht te gaan… en als u iets over gemeenten en geoinformatie aantreft dat echt de moeite waard is om hier te vermelden, dan hoor ik dat graag van u via de geodesia-website.

 

Berry van Osch, internet-redacteur